In ongeveer een derde van het Nederlandse drinkwater zit meer PFAS dan de wenselijke richtlijn van het RIVM. Vooral in Noord- en Zuid-Holland zijn de gemeten niveaus opvallend hoog. Dit blijkt uit een nieuwe PFAS-kaart die Greenpeace heeft samengesteld op basis van openbare gegevens van drinkwaterbedrijven.
Grote regionale verschillen
De nieuwe kaart brengt de regionale verschillen voor het water uit de kraan in Nederland duidelijk in beeld. Naast Noord- en Zuid-Holland laten ook delen van Zeeland en Utrecht hogere PFAS-niveaus zien dan het landelijke gemiddelde. De hoogste waarden zijn gemeten in IJmuiden en Zaandam. In deze plaatsen ligt de concentratie driemaal hoger dan de advieswaarde van het RIVM, die op 4,4 nanogram per liter staat. In het noorden, oosten en in delen van Noord-Brabant zit juist heel weinig PFAS in het drinkwater.
Oppervlaktewater als bron
De oorzaak van de verschillen ligt vermoedelijk bij de gebruikte waterbronnen. Er zit over het algemeen meer PFAS in oppervlaktewater dan in grondwater. Drinkwaterbedrijven in het westen van het land gebruiken vaker oppervlaktewater, wat de hogere cijfers verklaart. PFAS is een verzamelnaam voor chemische stoffen die door de mens zijn gemaakt en niet natuurlijk afbreken. Hoewel de advieswaarde op sommige plekken wordt overschreden, blijft het water ruim onder de wettelijke grens van 100 nanogram per liter.
Water blijft veilig om te drinken
Ondanks de verhoogde waarden is het kraanwater in heel Nederland veilig. Het gaat om microscopische hoeveelheden. Greenpeace benadrukt dat iedereen het water gewoon moet blijven drinken, omdat water essentieel is voor de gezondheid. Mensen krijgen de meeste PFAS binnen via voedsel en de lucht, slechts een vijfde is afkomstig uit drinkwater.
Pleidooi voor Europees verbod
De echte oplossing ligt volgens zowel Greenpeace als de drinkwatersector bij de bron. Drinkwaterkoepel Vewin pleit al langer voor een Europees totaalverbod op deze chemische stoffen. Nu moeten waterbedrijven dure filtertechnieken inzetten om de stoffen te verwijderen. De sector wil dat de vervuiler betaalt en dat de chemische industrie opdraait voor deze extra kosten. Tot die tijd controleren de waterbedrijven het drinkwater continu om de kwaliteit te garanderen.
