Het veelgebruikte bestrijdingsmiddel Pitcher wordt definitief verboden in de Nederlandse land- en tuinbouw. Dat heeft het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) besloten na een dwingende rechterlijke uitspraak.
Het middel bevat de omstreden stof fludioxonil. Deze stof is schadelijk voor de mens en de natuur omdat het de hormoonhuishouding ernstig kan verstoren.
Rechter dwingt verbod af
Milieuorganisatie Pesticide Action Network (PAN) spande de rechtszaak aan en kreeg gelijk van de rechter. De rechtbank oordeelde dat het middel nooit op de markt had mogen komen.
Volgens Europese regels zijn hormoonverstorende stoffen namelijk al sinds 2009 verboden. Een woordvoerder van het Ctgb geeft toe dat het product met de huidige wetenschappelijke kennis inderdaad direct zou zijn geweigerd. Het gebeurt volgens de toelatingsautoriteit hoogst zelden dat een eerdere goedkeuring na een herbeoordeling volledig wordt ingetrokken.
Jarenlange blootstelling
De milieuorganisatie is blij met de uitspraak maar vindt dat de procedure bizar lang heeft geduurd. De stof fludioxonil was al jaren op de markt voordat er in 2024 pas een inhoudelijke beoordeling van de risico’s klaarlag.
In Nederland verdwijnt er jaarlijks zo’n 21.000 kilo van deze specifieke stof in de bodem. Boeren gebruiken het vooral als dompelbad voor bloembollen en bij de teelt van vaste planten. Vooral kwekers en omwonenden van landbouwpercelen zijn hierdoor jarenlang aan de stof blootgesteld.
Gifresten op groenten en fruit
Het probleem reikt echter veel verder dan de bollenvelden. Resten van de chemische stof komen via de supermarkt rechtstreeks op ons bord terecht. Uit onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) blijkt dat de stof op meer dan 300 van de 2200 onderzochte landbouwproducten zit.
Consumenten krijgen het binnen via alledaagse producten zoals aardappelen, aardbeien, tomaten en druiven. Volgens toxicologen vormt dit met name een medisch risico voor zwangere vrouwen en jonge kinderen.
Gevolgen voor de sector
De uitspraak heeft grote gevolgen voor de agrarische sector. Naast Pitcher zijn er in Nederland nog 23 andere toegelaten middelen die dezelfde werkzame stof bevatten. Het Ctgb onderzoekt momenteel of deze producten nu ook van de markt moeten verdwijnen. Producent Adama laat in een reactie weten de uitspraak te accepteren en de productie te staken.
Agrariërs moeten snel op zoek naar alternatieve methoden. Het gebruik van het specifieke bestrijdingsmiddel is vanaf mei 2027 officieel strafbaar.
