Gezonde tanden met biologische kaas

Biologische kaas

biologisch keurmerkBiologische kaas is in de meeste gevallen wat duurder, maar dat betaald zich af door een beter milieu, een beter leven voor de koe en je eigen gezondheid. Het begint al met de koe: Deze heeft een heel ander leven dan de ‘plofkoe’ die alleen maar melk hoeft te leveren.

Niet biologische melkkoeien

Staan tegenwoordig meer en meer in megastallen en zien weinig daglicht en komen nauwelijks nog buiten omdat het voor de boer geen voordelen oplevert maar wel meer werk. Bij de weidegang koeien is dat echter al een heel stuk beter en komen de koeien wel meer buiten. Het probleem van de mega stallen (die ook toeneemt door afschaffing melk quota) is dat er roofbouw wordt gepleegd op de melkkoe en ze minder of niet naar buiten mogen. Dit omdat het meer werk geeft voor de boer en geen extra inkomsten oplevert. De koeien in de mega stallen en die onder kunstlicht leven zijn wel eerder ziek en daardoor moet de boer allerlei kunstgrepen toepassen om de koeien gezond te houden om de melkproductie hoog te houden. Dat heeft een bijzonder negatief effect op de kwaliteit van melk. Biologische melk is veel gezonder dan niet-biologische melk. Dat komt ook omdat biologische koeien niet volgestopt worden met hormoonpreparaten die ze sneller doen groeien. Van melk wordt kaas gemaakt en dus gelden deze voordelen voor de koe en je gezondheid ook voor biologische kaas.

De biologische kaas

heeft ook indirect voordelen voor de kalveren. Deze krijgen bijvoorbeeld geen kunstmelk, maar gewoon melk van de koe. Of dit melk is van de eigen moeder is overigens niet helemaal duidelijk. Daarnaast krijgt de koe alleen maar biologisch eten en worden er geen chemische en/of kunstmatige meststoffen gebruikt om het gras sneller te laten groeien. Het zelfde gras wat de koeien eten en dus later in de melk en de kaas terecht komt.

Bij de bereiding van biologische kaas wordt geen bacteriedodende en schimmelwerende stoffen gebruikt. Ook kunstmatige kleur- en smaakstoffen zijn verboden. Niet alleen respect voor de natuur, maar hierdoor ben je zelf ook zeker dat er geen chemische, en soms onnodige, hulpstoffen in de kaas verwerkt zitten.

De kwaliteit van de melk

melkDe smaak van kaas begint bij het voer van de koeien, dus de smaak van de melk. Het mag duidelijk zijn dat er een verschil van smaak is tussen melk van koeien die de hele dag op stal staan en alleen ‘voorgebakken’ veevoer krijgt, en melk van koeien die voor een groot deel van de tijd in de wei lopen en lekker verse gras eten.

Het commerciële nadeel van de koeien

Die lekker in de wei lopen en alleen gras eten, is het feit de melkopbrengst beduidend lager ligt: Ongeveer 30 liter per dag. Dit is heel laag in vergelijking met sommige plof-koeien die wel tot 90 liter per dag kunnen leveren.

Daar staat tegenover dat de kwaliteit van de melk wel hoger is, wat natuurlijk de smaak en de kwaliteit van de kaas ten goede komt.

Eet vooral geen nep kaas dat zeker niet gezond is

Ok, het is een grote stap van Biologische kaas naar Analoog-kaas. Waarschijnlijk heb je van deze laatste nog nooit gehoord, maar vast wel eens gezien of gegeten. De naam is eigenlijk misleidend, want het heeft helemaal niets met kaas te maken. Het is een kaas-vervangend product wat dezelfde kleur, textuur, dichtheid en smaak heeft als gewone kaas, maar daar houdt dan ook iedere vergelijking op.

Analoog-kaas wordt gemaakt van witte geraffineerde palmolie, melkeiwit en zetmeel. Daarnaast natuurlijk de nodige smaak- en kleurstoffen om het op échte kaas te laten lijken. In sommige gevallen kan er échte kaas toegevoegd zijn. Als dit het geval is, moet dit op het etiket staan. Analoog-kaas kent geen rijpingsproces. Is ook niet nodig, want de smaak en kleur zijn volledig afkomstig van hulpstoffen.

Deze nep kaas

kun je vinden in bijna de helft van de samengestelde producten die je in de supermarkt kunt vinden. Ook fastfood-restaurants en pizzeria’s maken hier gebruik van. Het smelt lekker over het product, en het is natuurlijk lekker goedkoop. Vraag je pizzeria er maar eens na, of ga eens etiketten lezen. Je zult verbaasd zijn over het resultaat!

Het RVU-programma ‘Keuringsdienst van Waarde’ heeft hier een zeer onthullende uitzending over gemaakt, op hun eigen unieke manier. Ok, het is inmiddels 5 jaar geleden, maar ik betwijfel of er in die periode veel verbeterd is.

Is echte kaas dan wel gezond?

Eet niet te veel kaas omdat er zout in zit en dat is algauw slecht als je te veel kaas eet. Verder is kaas wel een dik maker maar alleen ook als je er weer te veel van eet maar dat geld voor de meeste dingen. Kaas is gezond als je dagelijks maar wel voldoende beweegt en er niet te veel van eet. Lees hieronder meer waarom kaas toch gezond is.

Op internet kun je allerlei verhalen vinden over het feit dat kaas erg ongezond zou zijn. Helaas zijn deze verhalen nooit onderbouwd met afdoende wetenschappelijk bewijs. De kaas-tegenstanders beweren dat er té veel vet en té veel zout in kaas zit, en dat de voedingswaarde nihil zou zijn.

Maar kaas bevat ook gezonde stoffen als Calcium, vitamine B 12 en vitamine D. Ook zitten er Fytonutrienten in kaas, maar dit verschilt heel sterk per soort.

Aminozuren

Kaas is met name een hele rijke bron aan aminozuren. In kaas zitten allerlei soorten aminozuren zoals Histidine, isoleucine, leucine, lysine, methionine, phenylalanine, threonine,, tryptofaan, thyroxine en valine.

De hoeveelheid van al deze aminozuren die in kaas verwerkt zit, in ongeveer 17% tot 37% van de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid. Tenminste, als je het bij 50 gram kaas per dag laat.

Aminozuren zijn erg belangrijke stoffen voor veel lichaamsprocessen. Met name processen die te maken hebben met het zenuwstelsel en de hersenen hebben deze aminozuren nodig. Hier moet wel bij gezegd worden dat kaas niet het enige product is waar aminozuren in voorkomen. Aminozuren kun je ook vinden in vlees, gevogelte, vis, zaden en noten.

Gezonde tanden met oude kaas

Het is wetenschappelijk onderzocht dat het eten van kaas de kans op gaatjes vele malen minder maakt, dan wanneer je melk zou drinken. Dit heeft te maken met de hoeveelheid lactose. Lactose zit in koemelk en veroorzaakt juist gaatjes. In kaas zit dus ook Lactoce, maar hoe ouder de kaas, hoe minder lactose er in zit.

Daarnaast zit er Calcium in melk, dus ook in kaas, wat goed is voor gezonde botten. Ook de fosfor in de kaas helpt om je tanden gezond te houden.

Sphingolipiden

Jazeker, een onbekende naam, maar een heel belangrijke hulpstof voor het opbouwen van je celmembranen. Tot op de dag van vandaag is er nog relatief weinig bekend over de exacte werking van deze stof, maar wat wel duidelijk is dat het een grote rol speelt in ziektes zoals Diabetes, Alzheimer en verschillende soorten kanker.

De Sphingolipiden in de kaas zorgen voor een betere immuniteit tegen de eerder genoemde aandoeningen. In primair onderzoek neemt de wetenschap aan dat dit inderdaad zo werkt, maar dit is een eerste conclusie. Er moet nog steeds veel onderzoek naar gedaan worden.

Kaas tijdens de zwangerschap

Tijdens de zwangerschap heeft de aanstaande moeder altijd behoefte aan extra voedingsstoffen. Met name het bekende Foliumzuur (Vitamine B11) een een hele belangrijke.

Maar ook calcium, ijzer en jodium zijn van belang, omdat deze voedingsstoffen een bijdrage leveren aan de opname van verschillende soorten mineralen, en dan met name het foliumzuur.

Al deze stoffen zitten in kaas, maar ook in groente en fruit. In het belang van een gevarieerde voeding, is het van belang om dit af te wisselen. Kaas is, in mijn ogen, dan ook een aanvulling op een gevarieerd dieet, waarin de nadruk moet liggen op groente en fruit.

Het zout in de kaas

zoutKaas is zout, dat weten we allemaal. En zout (=calcium) is een belangrijke bouwstof voor ons lichaam. Wanneer we hier een tekort aan hebben, wordt er door de bijschildklier een stofje aangemaakt die de botten aanzet om hun calcium af te geven aan het lichaam. Mooi mechanisme, maar dit leidt onherroepelijk tot osteoporose of botontkalking.

Normaal hebben we eerder een teveel aan zout in ons eten en hoeven we ons alleen zorgen te maken dat we niet een teveel aan zout binnen krijgen.

Voor een calcium tekort hoeven we ons ook geen zorgen te maken.
We nemen, met ons dagelijkse eetpatroon, al twee keer zo veel calcium in dan nodig zou zijn voor het goed functioneren van het lichaam. Daar is dus dat plakje kaas echt niet voor nodig. Overigens leidt een teveel aan calcium tot een ander probleem: Té veel calcium in het lichaam is minstens zo slecht voor de botten als té weinig.

Het vet in de kaas

En dan is er nog het discussiepunt over het vet in de kaas. Het is waar dat er in kaas veel vetten zitten, maar dat is helemaal niet erg, tenminste als je niet een halve kilo kaas per dag op gaat eten.

Er zitten bijvoorbeeld veel gezonde Omega -3 vetzuren in kaas, een vetzuur die je steeds minder aantreft in andere producten. Vetten heb je gewoon nodig, maar wel met mate. In feite is dit hetzelfde verhaal als die van roomboter. Iedereen is/was er bang voor, maar roomboter is gewoon een gezond product wat prima past binnen een gevarieerd

Wil je toch kaas eten, maar minder vetten, dan kun je kiezen voor de ‘light’ variant van kaas. Hierin zit beduidend minder vet. Maar méér vet (dus de volle variant van kaas) hoeft niet altijd een probleem te zijn. Meer vet betekent ook meer goede vetten zoals Omega-3 vetzuur.

Maar zoals eerder al aangeven, zijn dit soort producten helemaal geen probleem, mits het een onderdeel is van een gevarieerd voeding patroon . Er is niks mis met kaas, maar beperk het bijvoorbeeld tot 2 a 3 x per week. En niet iedere dag alle boterhammen dik beleggen met kaas.

Kaas, maar dan biologisch

Of je nu veel of weinig kaas eet, het beste is om biologische kaas te eten. Niet alleen voor de smaak, maar ook met name om het feit dat hier bewezen meer voedingsstoffen inzitten.

Het begint al op de boerderij waar in het begin al geen meststoffen, antibiotica en andere chemische producten worden gebruikt om de productie op te jagen. Al deze producten vind je als reststoffen terug in de kaas, tenminste als je ‘gewone’ kaas koopt. Een voorbeeld is de antibiotica die de koeien vaak standaard krijgen in de niet-biologische keten.

Deze antibiotica komt uiteindelijk ook in de kaas terecht en dus in jouw lichaam. Een teveel aan antibiotica in je lichaam zorgt er voor dat bepaalde bacteriën op een bepaald moment resistent worden. Erg lastig als je dan ziek wordt, want dan slaan medicijnen bij jou niet meer aan.

Conclusies en aanbevelingen

Ik kan gerust zeggen dat het eten van kaas beslist NIET slecht is voor je gezondheid. Het levert een bijdrage aan de inname van de nodige voedingsstoffen. Maar, en ik kan het niet vaak genoeg benadrukken, het moet altijd een onderdeel zijn van een gevarieerd voedingspatroon.

Kaas alleen is niet heiligmakend, en de voedingsstoffen in kaas ook niet. Deze komen ook in andere producten voor. Maar kaas als aanvulling op al die andere producten is een prima idee. Het enige ‘nadeel’ wat ik kan vinden aan kaas is het relatief hoge calcium-gehalte. Een bijdrage aan een toch al te hoge inname van zout hebben we beslist niet nodig.

En als je dan kaas eet, eet dan gewoon een lekkere en goede biologische kaas. Niet alleen voor de smaak, maar vooral ook door meer voedingsstoffen en over het algemeen wat minder zout. Maar dit laatste is sterk afhankelijk van de smaak en soort die je kiest. Ok, biologische kaas is wat duurder, maar als je het eten van kaas beperkt dan komt het allemaal wel weer goed met de gezondheid en steun je indirect de dieren en het milieu.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Tip de redactie

Wij zijn altijd op zoek naar het laatste nieuws.

Meer over

Net binnen

Gerelateerde artikelen