Hormonen in vlees verboden… Antibiotica niet?

Hormonen in vlees door de overheid verboden

Omdat het bewezen is dat het de gezondheid van de mens aantast ( kanker) maar antibiotica niet, ook al is hiervan ook bewezen dat het gevaarlijk is voor de gezondheid van de mens.

Hormonen zijn stoffen die van nature voorkomen in alle levende organismen (mensen, dieren, planten). Het zijn regelaars die zorgen dat allerlei processen in het lichaam correct verlopen. Er zijn tientallen soorten hormonen met allemaal verschillende eigenschappen, zoals het aansturen van de groei en ontwikkeling van een lichaam of een vrucht.

Het woord hormoon is afkomstig van het Griekse woord hormân, dat ‘aandrijfstof’ betekent. Ze worden in elk lichaam aangemaakt door diverse klieren en zijn van invloed op lichaamsfuncties zoals voortplanting, groei en ontwikkeling, opslag en verbruik van reservevoedsel, de water- en zouthuishouding, de spijsvertering en op gedrag.

Vleesproductie

Als hormonen in de vleesproductie zouden worden toegepast, dan kunnen ze er bijdragen aan een gunstiger vlees/vet verhouding (= beter rendement) en zodoende als groeibevorderaar. Sinds 1961 is dat in Nederland verboden; sinds 1988 geldt in heel Europa een verbod op het gebruik van groeihormonen. In de VS is het gebruik van bepaalde hormonen (nog) wel toegestaan.

Wetgeving en controles

Nadat Nederland het in 1961 al aan banden legde, geldt sinds 1988 in de hele EU een verbod op het gebruik in de veehouderij van hormonen als groeibevorderaar.

Omdat met bepaalde stoffen meer groei (= meer rendement) kan worden bereikt, is er helaas kans op misbruik. In hoeverre de gezondheid van de vleesconsument in het geding is, hangt sterk af van de soort stof, de hoeveelheid, het moment en de wijze van toediening.

Controles

De controle op hormonen is streng, omdat de stoffen al in kleine hoeveelheden hun werking kunnen doen. Elk risico op misbruik moet daarom worden uitgesloten.

Door intensieve controles van de overheid en het bedrijfsleven zelf wordt misbruik voorkomen en bestreden. Veehouders moeten deelnemen aan een certificeringsprogramma. In Nederland controleren diverse sectoren zichzelf. Dieren worden regelmatig gecontroleerd door het (laten) testen van melk-, mest- of urinemonsters.

Nu de realiteit

Op jaarbasis wordt naar schatting op 90% van de zeugen- en melkveebedrijven hormonen gebruikt. Controle hierop ontbreekt grotendeels en de consument wordt hierover door zowel de overheid als de veesector actief voorgelogen. Dit blijkt uit dit rapport van Wakker Dier. Grof geschat worden jaarlijks 100 duizend tot 150 duizend (10 tot 15 procent) zeugen en 200 duizend tot 400 duizend (15 tot 30 procent) koeien met hormonen behandeld. Veel hormonen worden gebruikt vanwege vruchtbaarheidsstoornissen die deels een neveneffect zijn van het doorfokken van koeien en zeugen op steeds hogere producties. Ook worden volgens inschattingen van deskundigen op een toenemend aantal bedrijven structureel hormonen gebruikt om vooral zeugen maar ook koeien te ‘synchroniseren’: de vruchtbaarheidscyclus van groepen dieren wordt gelijk gespoten. Dit vereenvoudigt de productieplanning en maakt het proces efficiënt. Wakker Dier wil een verbod op het hormoongebruik om efficiëntieredenen of om vruchtbaarheidsproblemen door te hoge producties te maskeren.

Medicijnen

Behalve de hormonen zijn er ook medicijnen die groei kunnen helpen bevorderen. Veehouders willen dat een dier goed groeit tegen beheersbare voerkosten. Het darmstelsel is de essentiële schakel in de spijsvertering en het is de kunst om die optimaal te laten werken.

Bij toeval werd rond 1940 ontdekt dat kippen beter groeiden als kleine hoeveelheden antibiotica aan het voer waren toegevoegd. Dit zorgde dat ongewenste bacteriën in de darm werden ingeperkt en goede bacteriën de overhand kregen. Zo groeiden de dieren beter en was minder voer nodig. Tot 1998 was hiervoor een aantal soorten antibiotica toegestaan, mits deze niet in gebruik waren als geneesmiddel bij mensen.

Voerbespaarders

Door hun werking worden dergelijke antibiotica wel groeibevorderaars of voerbespaarders genoemd. In 1998 is het (oneigenlijk) gebruik van deze middelen verboden.

Resistentie van bacteriën tegen medicijnen ( zie ook andere blog over dit onderwerp). De Amerikaanse onderzoekers hebben onderzoek verricht naar een specifiek type DNA-overdracht, de zogenaamde transductie met behulp van profagen. Profagen zijn onderdelen van de genetische informatie van bacteriën die zichzelf uit het DNA kunnen knippen.

Zodra dat gebeurt, vermenigvuldigen en verpakken ze zichzelf om daarna de bacterie te laten exploderen. Vervolgens gaan ze op zoek naar nieuwe bacteriecellen om zich in te nestelen. De profagen bevatten vaak antibiotica resistentiegenen.

Uitknippen

In het onderzoek ontdekten de wetenschappers dat het toevoegen van antibiotica in veevoer het zichzelf uitknippen van de profagen bevorderde. Dat had tot gevolg dat er zich meer DNA verspreidde in de darmen van het vee.

Omdat al eerder is aangetoond dat er DNA-uitwisseling plaatsvindt tussen bacteriën die zich nestelen in dieren en mensen, bestaat er het gevaar dat er op deze manier meer voor de mens gevaarlijke resistente bacteriën ontstaan.

Antibiotica

wordt aan het veevoer toegevoegd om preventief ziekte te voorkomen. Nederland is koploper in Europa als het gaat om de hoeveelheid antibiotica in veevoer. De doelstelling van het huidige kabinet is om de hoeveelheid in 2013 gehalveerd te hebben maar ook hier gaat het grote geld voor de gezondheid van Uw kind of u zelf.

Koop daarom biologisch vlees

waar wel rekening wordt gehouden met de gezondheid van mensen. Als U ook nog mee wil werken om het milieu minder te belasten, denk aan de opwarming van de aarde en het beestje zelf, dan kan U kiezen om met  (biologisch)vlees te minderen of te stoppen en over te gaan met vlees vervangers.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Guido Sparreboom

Tip de redactie

Wij zijn altijd op zoek naar het laatste nieuws.

Meer over

Net binnen

Gerelateerde artikelen