Houtkachels geven groene energie

Waarom is warmte uit een houtkachel “groene” energie?

Het gebruik van groene energie wil zeggen dat er gebruik wordt gemaakt van duurzame, hernieuwbare energiebronnen. Hout is zo’n energiebron. In principe zijn de voorraden – mits verantwoord benut – oneindig. Aardgas, aardolie en steenkool (de zogenaamde fossiele brandstoffen) zijn niet hernieuwbaar en de voorraden zullen op termijn uitgeput raken. Daarnaast draagt het gebruik van hout als energiebron, in tegenstelling tot de fossiele brandstoffen, niet bij aan de opwarming van de aarde. De bomen slaan in hun hout CO2 op, maar die komt weer vrij als de boom doodgaat en verteerd.

Ook bij verbranding komt de CO2 vrij maar zou bij een gezond evenwicht in de natuur ook weer opgenomen worden door het groene loof en vastgelegd in het hout van de boom.

Houtstook is klimaatneutraal

Door deze korte cyclus dat de CO2 wordt vastgelegd blijft, gezien over een periode van enkele tientallen jaren, de concentratie CO2 in de atmosfeer gelijk. Dat is bij fossiele brandstoffen zoals kolen en olie heel anders; als we die verbranden, komt in korte tijd kooldioxide vrij die gedurende vele miljoenen jaren is opgenomen en diep in de grond is vastgelegd. Deze geeft een extra hoeveelheid C02 waardoor het klimaat verandert of opwarmt dat niet thuis hoort in dit tijdperk van de mens.Welke houtkachel voldoet aan alle milieu eisen?

Keurmerk

Iedere houtkachel die in Europa wordt verkocht moet voorzien zijn van een CE merk. Dit wil zeggen dat het toestel is getest door een onafhankelijk laboratorium en dat deze voldoet aan de kwaliteits- en milieueisen die in de Europese Unie gelden. Daarnaast hebben we in Nederland het zogenaamde rendementslabel waarop de gebruiker in één oogopslag kan zien hoe hoog het rendement en hoe laag de emissie van koolmonoxide is. Het label is analoog aan het label dat wordt gebruikt bij witgoed en bij auto’s, dus door middel van een classificatiesysteem A t/m F en groen tot rood.

Houtkachels

Bij houtstook gaat er heel veel warmte verloren door de afvoer van rookgassen door de schoorsteen. Door het gebruik van nieuwe houtkachels met nieuwe materialen en een slimme en uitgebalanceerde verbrandingstechniek is het niet ongebruikelijk dat ze een rendement van ongeveer 80% hebben. Dat betekent dat 80% van de energie die in het hout zit vrijkomt als warmte in de woning. Oudere typen houtkachels, zonder moderne verbrandingstechniek, hebben een rendement van zo’n 40 – 60%. Dit in tegenstelling tot open haarden die berucht zijn om hun zeer lage rendement. Onder normale omstandigheden zal het rendement van een open haard niet hoger zijn dan zo’n 20%.

Fijnstof

De schadelijkheid van fijn stof uit diesel motoren is ca. 5 maal hoger dan fijn stof afkomstig van houtstook. Van de totale hoeveelheid fijn stof in Nederland wordt ca. 3,7% geëmitteerd door houtkachels, waarbij het overgrote deel (ca. 90%) afkomstig van kachels die ouder zijn dan 10 jaar. De huidige generatie houtkachels heeft – indien op de juiste wijze gestookt – een zeer lage fijn stof emissie die voldoet aan de meest strenge eisen die op dit gebied in sommige Europese landen bestaan. Indien er dus gesproken wordt over houtkachels als een belangrijke bron van fijn stof dan past de nuance dat de ca 3,7% van alle fijnstof die er in de lucht is vooral veroorzaakt wordt door verouderde toestellen.

Welk houtsoort is het meest geschikt houtkachel?

Een houtkachel moet constant gevoed worden. Bij dit soort kachels kan je beginnen met zacht hout en wanneer je eenmaal een goed vuurtje hebt, overgaan op hard hout. Een accumulerende (een speksteenkachel of een tegelkachel) wordt kort en hevig gestookt en brandt dan het beste met zacht hout. Dit hout geeft veel asvorming. In een open haard moet je geen hout branden dat veel hars bevat, dit geeft vonken die brandplekken kunnen geven. Je kunt het beste loofhout in de open haard stoken, dit hout bevat weinig hars. In het algemeen kan je stellen dat hout van loofbomen hard hout is.

Eigenlijk is elke houtsoort brandbaar en wel geschikt voor de allesbrander

Bij harshoudende en bij zachte houtsoorten zal je snel veel warmte krijgen maar het hout is sneller uitgebrand. Hardhout brand langzaam op en geef voor een langere tijd een behaaglijke warmte.
Voorbeeld:

  • Beuk geeft hard hout, brandt langzaam maar lang, geschikt voor convectie kachel en de open haard
  • Berkenhout zacht hout geschikt voor de accumulerende kachels, geeft een mooi vuur met veel vlammen maar brandt snel op.
  • Eikenhout hard hout, brandt langzaam maar lang, geschikt voor een convectie kachel. Eikenhout geeft weinig rook.
  • Linde zacht hout, brandt snel en geeft weinig warmte af. Is daarom niet zo geschikt
  • Wilg zacht hout, brandt snel en onregelmatig. geeft veel roetvorming dus niet gebruiken
  • Populier zacht hout, brandt snel en onregelmatig. Geeft veel roetvorming dus niet gebruiken
  • Acacia hard hout, brandt lang, niet geschikt voor de open haard
  • Esdoorn ook geschikt voor de open haard
  • Fruitbomenhout dit hout verspreidt een heerlijke geur, is ook geschikt voor de open haard en brandt lang
  • Lep brandt redelijk lang en is geschikt voor de open haard alleen wanneer het hout droog is. Wanneer het hout vochtig, geeft het veel vonken. Maar nat hout moet je nooit gebruiken (dus eigenlijk is dit een overbodige opmerking!)
  • Naaldbomen bevatten veel hars, hierdoor geeft het hout vonken af en is daarom niet geschikt voor de open haard. De hars vervuilt ook je rookkanaal
  • Dennenhout gebruiken als aanmaakhout, beter niet gebruiken in de open haard en niet gebruiken voor de kachel (vervuiling van het rookkanaal)
  • Grenenhout gebruiken als aanmaakhout, beter niet gebruiken in de open haard en niet gebruiken voor de kachel (vervuiling van het rookkanaal)
  • Larikshout bevat veel hars en zal dus erg gaan vonken en is daarom niet geschikt voor de open haard.
Droog hout

Hout met een vochtpercentage van 12 tot 15% is geschikt voor de kachel of open haard. Ovengedroogd hout moet 4 dagen gedroogd worden in een oven om een vochtpercentage van 15% te krijgen. Hout kopen met het etiket ovengedroogd zegt niet dat het hout echt goed droog is. Het hout kan ook maar één dag in een oven gelegen hebben. Houd dat in de gaten. Het hout dat je bijvoorbeeld in zakken koopt bij een pompstation is vaak niet goed, ook al staat op de zak dat het ovengedroogd hout is. Het heeft gewoon niet lang genoeg in een oven gelegen. (Het hout in deze zakken is overigens ook heel duur!).

Hout zelf kappen en klieven

Twee jaar laten drogen onder een afdak waar goed de wind door heeft kunnen gaan, heeft een vochtpercentage van rond de 20%. Wanneer je zeker wilt weten hoe hoog het vochtpercentage van je hout is, kun je een vochtmeter kopen voor € 25,00 dan weet je het zeker. Of je kan twee blokken hout tegen elkaar slaan, wanneer dit een heldere geluid geeft, is het hout droog. Een dof geluid hoor je wanneer twee vochtige houtblokken tegen.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Tip de redactie

Wij zijn altijd op zoek naar het laatste nieuws.

Meer over

Net binnen

Gerelateerde artikelen