In welke cosmetica zitten minerale oliën?

Minerale olie wel of niet goed voor de huid?

Cosmeticafabrikanten bieden allerlei soorten moisturizers aan om de bovenste hoornlaag van de huid voldoende vochtig en soepel te houden. Deze producten bevatten vaak minerale oliën en vetten, die uit aardolie zijn verkregen, zoals paraffineolie en petrolatum (vaseline). De olie vormt een dun laagje op de huid dat nuttig kan zijn wanneer je een droge huid hebt. Het helpt de huid om vocht vast te houden, maakt haar zacht en glad, en kan extra bescherming bieden tegen schadelijke invloeden.

Minerale oliën

Worden al sinds 1872 in huidverzorgingsproducten gebruikt. Volgens critici kunnen ze kwalijke effecten hebben. Ze verwijzen vaak naar Skindeep, een database van een Amerikaanse milieuorganisatie, die honderden cosmetische ingrediënten van een online rating heeft voorzien. Minerale olie krijgt daar drie risicopunten op een schaal van nul (veilig) tot tien. Volgens Skindeep zitten er in de medische databank van PubMed bijna vierduizend wetenschappelijke artikelen waarin minerale oliën ter sprake komen, waaronder studies die waarschuwen voor schadelijke effecten. Dat kan kloppen als het gaat om minerale oliën die voor industriële doeleinden worden gebruikt. Deze kunnen onder meer benzeen bevatten en zijn kankerverwekkend. In huidproducten mag echter alleen zeer goed gezuiverde olie worden gebruikt. Er zijn

Geen aanwijzingen dat zulke olie onveilig is of de huid irriteert. Minerale olie is niets anders dan plankton dat miljoenen jaren terug naar de zee bodem is gezonken en omgevormd is naar minerale olie.

Cosmeticaproducten

De oliën die in cosmeticaproducten gebruikt worden zijn vaak ook afkomstig van petroleum (fossiele olie). Petroleum is ontstaan uit resten van plantaardig en dierlijk leven (plankton en algen), die blootgesteld zijn aan extreem hoge druk en temperatuur diep in de aardkorst. Klinkt tot nu toe best natuurlijk, niet? Als de ruwe olie uit de aarde gehaald wordt, moet deze olie eerst gezuiverd worden voordat het gebruikt kan worden. Dat wordt ook wel raffinage genoemd. De olie voor huishoudelijk gebruik of auto’s moet al flink gezuiverd worden, maar minerale olie voor huidverzorgingsproducten ondergaat zo’n uitgebreid zuiveringsproces dat er na de vele bewerkingen niet veel meer over is van het originele materiaal. Dit gezuiverde materiaal wordt ook gebruikt voor de ontwikkeling van medicijnen. Overigens is het goed om te weten dat ook plantaardige oliën gezuiverd worden voordat ze geschikt zijn om op de huid te gebruiken

In welke cosmetica zitten minerale oliën?

‘In heel veel producten! De cosmetische industrie is namelijk groot fan van minerale oliën. Minerale olie is goedkoop, geur- en kleurloos, oxideert niet en kan heel makkelijk lang bewaard worden. Het gevolg is dat het wordt toegevoegd aan veel cosmeticaproducten. Sterker nog; vrijwel alle baby-olietjes bestaan vrijwel volledig uit minerale olie. En denk jij dat je geen minerale oliën gebruikt, kijk dan maar eens goed op het etiket. Liquid paraffin, liquid petrolatum, paraffin oil, paraffinum liquidum, petrolatum liquid, petroleum oil, white mineral oil en white oil zijn allemaal minerale oliën. Vaseline (petrolatum) is een zusje; het heeft een wax-achtige structuur en is dus niet zo vloeibaar, maar behoort wel tot dezelfde familie. Het is het hoofdbestanddeel van de beroemde 8-hour cream van Elizabeth Arden’.

Zijn ze slecht voor je?

‘Minerale oliën worden al vele tientallen jaren in cosmetica gebruikt. Echter zo’n 15 jaar geleden ging het pas mis. Geleidelijk ontstonden er steeds meer geruchten dat minerale oliën acne veroorzaken, de huid verstikken en je allemaal ellendige gezondheidsproblemen kunnen bezorgen. Naar de veiligheid van cosmetische minerale oliën is veel onderzoek gedaan. Uit die onderzoeken komt duidelijk naar voren dat cosmetische gezuiverde minerale olie niet toxisch is. Gelukkig maar, want je krijgt elke dag via je voeding behoorlijk wat van deze stof binnen. Vooral gerecyclede verpakkingsmaterialen voor voedsel zijn berucht. Er zijn talrijke studies die aangetoond hebben dat zelfs 100% minerale olie op de huid geen puistjes veroorzaakt. Ook voorkomt dit afsluitende effect geen zuurstofopname door de huid. De huid ademt (in tegenstelling tot wat er vaak beweerd wordt) namelijk niet; zuurstof bereikt de huid door het bloed en niet door de buitenlucht!’

Hoe vermijd je ze?

‘Als je liever geen minerale oliën in je cosmetica wilt, check je de ingrediëntenlijst van een product eerst goed voordat je deze aanschaft. Zoals ik eerder zei, minerale oliën worden veel gebruikt in cosmetica. Let op ingrediënten als liquid paraffin, liquid petrolatum, paraffin oil, paraffinum liquidum, petrolatum liquid, petroleum oil, white mineral oil en white oil.

Wat zijn de alternatieven?

‘Minerale oliën doen niets meer dan hydrateren. Ze bevatten geen nuttige stoffen als anti-oxidanten of kalmerende stoffen die in de huid kunnen dringen en daar hun werk kunnen doen. Met een crème die alleen minerale oliën bevat, mis je dus een belangrijk onderdeel van een goede huidverzorging. Het kan overigens wel een mooie aanvulling zijn op je huidverzorging als je een erg droge huid hebt. Als je liever geen minerale olie wilt gebruiken, is een plantaardige olie een optie. Bijvoorbeeld jojoba of rijstkiemolie, of mijn absolute favoriet abyssinian olie. Andere goede stoffen die de huid kunnen hydrateren zijn glycerine, hyaluronzuur, urea en glycolzuur’.

Op talloze websites wordt beweerd dat plantaardige oliën veel beter in de huid trekken dan minerale olie, die naar men zegt louter aan de oppervlakte blijft. Plantaardige oliën zouden er beter in slagen de lipidenstructuur in de bovenste hoornlaag van de opperhuid te versterken, zodat deze minder kwetsbaar wordt voor invloeden van buiten en meer vocht vasthoudt. In het Charité-ziekenhuis in Berlijn gebruikten onderzoekers laserscanning microscopie om te bepalen hoe ver verschillende soorten olie in de huid doordrongen (Patzelt, 2011). De olie werd met curcumine gekleurd om hem zichtbaar te maken. Naast paraffineolie werden er ook vier plantaardige oliën getest op de onderarmen van vrijwilligers: jojoba-, soja-, avocado- en amandelolie. Na een half uur werd de olie die zich nog op de huid bevond, weggeveegd met filtreerpapier.

Plantaardige olie

jojoba-olie De onderzoekers stelden vast dat er nog maar heel weinig olie was doorgedrongen in de twee bovenste lagen met corneocyten (hoorncellen). Paraffineolie had daar niet beduidend meer moeite mee dan plantaardige olie. De onderzoekers bepaalden ook nauwkeurig hoeveel water er door de huid heen verdampte. Dit ’transepidermale’ vochtverlies was half zo groot als normaal wanneer de huid met vaseline was ingesmeerd. Bij paraffineolie en plantaardige oliën was het afsluitende effect veel geringer. Het vochtverlies werd dan in alle gevallen met ongeveer 10 procent beperkt – al trad dit gunstige effect om de een of andere reden niet bij jojobaolie op. Een vergelijkbaar onderzoek (met Raman-spectroscopie) leverde hetzelfde resultaat op: amandelolie werd niet beter opgenomen dan paraffineolie (Stamatas, 2008). Er werden ook geen verschillen gemeten wat betreft de mate waarin ze de huid afsloten. Cosmeticamerken zoals Dr Hauska claimen dat hun natuurlijke oliën de huid minder afsluiten en beter worden opgenomen, maar daar hebben ze nog geen bewijs voor geleverd. Natuurlijke ingrediënten zijn ook niet bij voorbaat veiliger voor de huid.

Kortom: er is geen bewijs wat echt beter is maar maak zelf je keuze. In een eerder blog heb ik wel de waarschuwing geuit naar andere toegevoegde stoffen in cosmetische producten die de gezondheid kunnen schaden.

Tip de redactie

Wij zijn altijd op zoek naar het laatste nieuws.

Meer over

Net binnen

Gerelateerde artikelen