Milieuvriendelijk wassen én toch zuinig en schoon

Bewolking

Milieuvriendelijk én zuinig wassen kan dat? Wasmiddelen bevatten tegenwoordig minder schadelijke stoffen dan een tiental jaren terug. De wasmiddelen zijn afbreekbaar en bevatten minder grote hoeveelheden fosfaten en andere milieu belastende stoffen.

In de loop der jaren zijn de wasmiddelen zo veranderd dat ze minder vervuilend of afbreekbaar zijn en er bij steeds lagere temperaturen gewassen kan worden, waardoor energie wordt bespaard. Ook zijn wasmachines energie zuiniger geworden en er kan gewassen worden bij lager temperaturen. In de jaren zestig van de vorige eeuw werd de witte was nog bij 90 graden gewassen en tegenwoordig zijn de meeste wasprogramma’s op 40 graden.

Welke temperatuur

Koud water is minder goed voor de wasmachine, omdat zich in de wasautomaat en de afvoer micro-organismen kunnen ontwikkelen die een onfrisse geur verspreiden. Ook kunnen zeepresten de afvoer doen dichtslibben. Aanbevolen wordt dan ook om eens in de zoveel tijd een ( witte) was te draaien op een hogere temperatuur, bijvoorbeeld zestig graden. Ook voor mensen met een zwakke gezondheid of een allergie is het wassen bij een hogere temperatuur aan te raden. Bij 60 gr. kunnen namelijk wel alle ziektekiemen en huisstofmijt gedood worden.

Werkzame stoffen in wasmiddelen
  • Bleekmiddel: bedoeld om vlekken of grauw wasgoed wit of schoon te krijgen.
    Enzymen: dit zijn geheel natuurlijk en proteïnen die goed zijn in het afbreken van voedselvlekken en vlekrestanten.
  • Waskrachtversterkers: zorgen dat de moleculen van hard water hard gebonden worden, zodat het water zachter wordt en de oppervlakte-actieve stoffen hun werk kunnen doen.
  • Polymeren: verhinderen dat het losgeweekte vuil zich in de machine opnieuw aan het wasgoed hecht.
  • Parfums: zorgen dat je kleding nog lang een frisse geur te geven.
  • Natuurlijk blijft er nog steeds een verschil in wasmiddelen en verschil in belasting op het milieu.
Europese Commissie

In het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie was alleen een verbod op fosfaten in wasmiddelen voorgesteld, vanaf 2013. Op aandringen van het Europees Parlement wordt het verbod uitgebreid tot vaatwasmiddelen, waarin fosfaten vanaf 2017 verboden zijn. Het verbod is nog niet geheel uitgevoerd, maar omdat te veel fosfaten het milieu vervuilen en fosfor schaars zijn, is dit een noodzakelijk maatregel.

Fosfaten en het milieu

Fosfaten zijn chemische verbindingen waar fosfor in zit. Ze spelen in de natuur een belangrijke rol. Zo is het DNA er deels uit opgebouwd en het is ook een belangrijk onderdeel van de voeding van plant en dier. Tegenwoordig komen er nog steeds veel fosfaten in het milieu terecht door de bemesting van kunst mest en natuurlijke mest.

Fosfaten zaten vroeger o.a. In te grote hoeveelheden in wasmiddelen en richte grote milieuschade aan. Momenteel komen er nog wel fosfaten voor in shampoos, schoonmaakmiddelen en wasmiddelen, maar door milieu maatregelen, veel minder.

Te veel fosfaten zijn schadelijk voor de planten en zorgen vaak voor een explosie van algengroei in het water. Fosfaten en stikstof is wereldwijd het grootste water kwaliteitsprobleem. Het zorgt voor dode, zuurstofloze zones, giftige (blauw)algenbloei en verlies aan biodiversiteit. Giftige blauwalgen vormen bovendien een gevaar voor de gezondheid van mens en dier. Het niet kunnen gebruiken van de bemeste wateren voor recreatie, irrigatie, aquacultuur en drinkwaterbereiding is mondiaal een enorme kostenpost.

Fosfaat in schoonmaak middelen

Het gebruik fosfaat in wasmiddelen was vroeger heel extreem, omdat fosfaten bijvoorbeeld als water ontharders in wasmiddel werden toegepast. Inmiddels is dit erg vermindert en er wordt vaak gebruik gemaakt van vervangende stoffen. Fosfaten hebben bovendien de eigenschap om van de kleding verwijderd vuil in suspensie te houden, zo dat het zich niet weer hierop afzet. Voor fosfaat zijn er eigenlijk geen goede vervangers. Een veelgebruikte vervanger zeoliet zorgt voor een vies kleverig laagje bij overmatig gebruik. Andere chemische vervangers zijn zo mogelijk nog een schadelijker en een nog groter gevaar voor het oppervlaktewater en milieu. Echter wordt hier nauwelijks onderzoek naar gedaan. Vermindering van fosfaat in wasmiddelen is een goede maatregel en omdat het een natuurproduct is, kan het in kleine hoeveelheden geen kwaad voor het milieu.

Alternatieve stof

Fabrikanten van alternatieve merken bieden wasmiddelen aan met wasactieve stoffen (vuilverwerkende moleculen) op plantaardige basis, waarvan ze beweren dat deze 100% biologisch afbreekbaar zijn.

Bijna alle wasmiddelen zijn biologisch afbreekbaar

In veel landen moeten wasmiddelen biologisch afbreekbaar zijn. Nederland hanteert de norm dat was actieve stoffen binnen 21 dagen voor 80% biologisch moeten zijn afgebroken. Wasactieve stoffen die “hard voor het milieu” zijn, moeten binnen 21 dagen voor 50% biologisch zijn afgebroken. Pure zeep en zeepvlokken zijn 100% biologisch afbreekbaar en er zijn zelfs wasactieve stoffen ontwikkeld die binnen 7 dagen volledig kunnen worden afgebroken.

Biologisch afbreekbaar

Biologische afbreekbaar is het proces waarin micro-organismen (bacteriën, schimmels en algen) organisch materiaal afbreken in kleinere, eenvoudigere deeltjes. Het organisch materiaal voorziet de bacteriën van energie en bouwstenen waarmee nog meer bacteriën kunnen worden gemaakt. Zodra de biologische afbraak volledig is, zijn de eindproducten meestal koolstofdioxide en water.

Toegevoegde stoffen zorgen voor allergie

Steeds meer mensen hebben last van allergie. Dit gaat vaak gepaard met overgevoeligheid voor bepaalde stoffen in wasmiddelen, zoals wasverzachters. De oorzaak zijn vaak de toegevoegde allergenen zoals parfum en kleurstoffen. Omdat er na het wassen altijd een klein beetje wasmiddel achter blijft, staat de huid voortdurend in contact met wasmiddel en is er kans op allergie, eczeem of jeuk.

Zout, soda en groene zeep

Vroeger werden nog wel zout/soda oplossingen gebruikt, vaak werd daar echter wel groene zeep aan toe gevoegd. Pure zeep is de beste keuze, omdat die 100% biologisch afbreekbaar is en geen fosfaten bevat. Bovendien kan zeep gemakkelijk worden verwijderd door de rioolwaterzuivering. In gebieden met hard water maakt zeep echter niet voldoende schoon en moet je misschien waterontharder als borax gebruiken.

Eco-wasmiddelen en alternatieven

Ecowasmiddelen zijn goed afbreekbaar en aan te raden. Draai wel af en toe ook eens op 60 graden om bacteriën te doden. Er wordt tegenwoordig veel gewassen op lage temperaturen, met minder water (heel goed!), maar wel met even veel (of soms zelfs meer) wasmiddel. Geen goed idee. Voornamelijk bij het gebruik van vloeibare wasmiddelen blijven zeepresten en organisch materiaal (zoals lichaamsvetten) dan achter in de machine en in de leidingen – de perfecte omgeving voor het ontwikkelen van bacteriën. Een scheutje schoonmaakazijn en op 60 graden kan de wasmachine schoon maken of waspoeder voor de witte was. Dit bevat zuurstofbleekmiddelen die bacterie- en schimmeldodend zijn. Met deze methode bestrijdt je ook vetluis.

1. Was op lage temperaturen en alleen met een volle trommel

Elektrische stroom voor de wasmachine zorgt in de meeste gevallen nog voor een hoge CO2 uitstoot. Door een volle trommel en lage temperaturen kan je dat tegengaan. Bedenk dat 90% van de benodigde energie nodig is voor het opwarmen van het water en slechts 10% van de energie wordt gebruikt om het apparaat te laten draaien. Handdoeken en ondergoed kunnen het beste op minstens 60 graden moet worden gewassen om de bacteriën te doden, maar de overige kleding hebben vaak alleen een opfrisbeurt nodig en kunnen zelfs op 15 graden worden gewassen.

2. De droger kost elk jaar 100 euro aan stroom

De droger kost enorm veel energie, met name als je geen energiezuinige droger hebt kost het je per jaar zo’n 100 euro. Bespaar geld door kleding eventueel op een hoog toerental te centrifugeren en/ of op te hangen in een geventileerde ruimte of buiten. Hoe meer ventilatie in huis, hoe minder schimmelvorming, hoe beter de was droogt.

3. Behandel een vlek zo snel mogelijk

Door vlekken direct te lijf te gaan, voorkom je dat je een kledingstuk twee keer moet wassen en je dus meer wasmiddel en energie verspilt. Rode wijn deppen met een doek met witte wijn, vetvlekken behandelen door met een natte doek, met een beetje warm water en afwasmiddel op de vlek te deppen. Ook ossengal op vlekken smeren doet wonderen.

4. Gebruik liever waspoeder dan vloeibaar wasmiddel

Voor de productie van waspoeder is minder water gebruikt, dan voor de productie van vloeibaar wasmiddel. Waspoeder zit meestal in een kartonnen verpakking en is beter te recyclen dan de plastic fles met vloeibaar wasmiddel.

5. Gebruik Eco wasmiddelen

Waspoeder verkleint de kans op vetluis of wasluis vergroot, dit zijn bacteriën die leven op wasmiddelresten. Hierdoor wordt de wasmachine van binnen vuil wordt en stinkt je kleding ook na het wassen.

6. Gebruik wel/ niet wasnoten.

Deze groeien aan de Zeepnotenboom in de tropen en subtropen en zijn geheel biologisch verantwoord. Onderzoek van de Duitse Consumentenbond wees echter uit dat de vlek verwijdering van wasnoten matig is en dat de kleding al na enkele keren grauwer wordt. Je moet daarnaast ook nog een aparte ontharder gebruiken om kalkaanslag te voorkomen. Het is niet beter afbreekbaar dan gewoon wasmiddel en je bent relatief duur uit. Ook uit andere onderzoeken blijkt dat de noten niet veel beter wassen dan alleen water. Maar iedereen mag het proberen, het kan geen kwaad.

7. Wasballen

Wasballen zijn kunstof ballen waarin meestal een soort mineraal bolletjes zitten. Die bolletjes moeten na verloop van tijd vervangen worden. De claim is dat de bolletjes het water zachter maken, waardoor vlekken makkelijker uit te wassen zijn. Uit testen van de consumentenbond en andere organisaties blijkt dat wasballen niet effectiever zijn dan water. Wil je dus niet met gewone wasmiddelen wassen, bespaar jezelf dan de prijs van de wasballen en was alleen met water

8.Ben je toe aan een nieuwe wasmachine?

Kies dan voor een energie zuinige met groene label A++ of A+++. Deze verbruikt minder energie en water en gaat bovendien ook efficiënter om met de energie. De extra aanschafkosten verdien je over de jaren terug, door minder te betalen aan water en stroom.

9. Draag je kleding wat vaker

Kledingstukken zijn na één dag dragen helemaal nog niet zo vies en kunnen gewoon even binnen of buiten worden gehangen om te luchten. Draag deze dus gewoon afgewisseld wat vaker.

10. Draag /koop meer gekleurde kleding inplaats van wit

Deze kan je gemakkelijk wat vaker aan, voordat deze weer gewassen moet worden en kan ook gewassen worden bij lagere temperaturen. Hoe minder je wast, hoe beter voor het milieu en je portemonnee.

Tip de redactie

Wij zijn altijd op zoek naar het laatste nieuws.

Meer over

Net binnen

Gerelateerde artikelen