Recordaantal dode dieren in Oostvaardersplassen

Bewolking

De wolf is terug van weggeweest. Yellowstone was in 1872 het eerste Nationale Park in de USA. Hiermee had het een  beschermde status, waardoor er geen mijnbouw kon worden gepleegd, huizen of fabrieken gebouwd of bomen voor hout worden omgezaagd. Voor de jacht waren er echter nog géén  beschermde maatregelen getroffen en de jacht ging gewoon door. De wolf werd gezien als een concurrent van de jager en de pels van het dier werd gebruikt voor de bondindustrie. De pelsjagers in die tijd waren overal in het Wilde Westen en ook in Yellowstone werd er massaal gejaagd op de wolven, bevers, nertsen, poema’s etc. Ook om vee van boeren te beschermen was het in de Verenigde Staten toegestaan om de wolf en coyote volledig uit te roeien en er werden zelfs premies uitgereikt.

Op 1 januari 1883 kwam er een wet die de meeste dieren in Yellowstone beschermde, behalve de wolven, beren, lynx, coyotes, poema’s en kleine roofdieren. Het Amerikaanse leger kreeg in die tijd het jachtbeheer over het park en legde een verbod op de publieke jacht. De jacht door roofdieren ging gewoon door en deze werd in 1907 onder politieke druk vergroot, omdat besloten was om ook hier in het National Park alle wolven en coyotes uit te roeien. In 1914 was dan ook bijna de gehele wolven populatie uitgeroeid. Ook de grizzlybeer, tule-wapiti, gaffelbok en de Bisons die ooit zo talrijk waren waren bijna uitgeroeid in de Verenigde Staten en van de Bisons waren er nog maar 24 over in het park. Rond het jaar 1500 waren er zo’n 60 miljoen Bizons in Noord-Amerika, in 1892 waren er slechts 85 over. Gelukkig heeft de populatie zich door intensieve fokprogramma’s en goede bescherming ook in het Yellowstone weer enigszins hersteld en zijn er op dit moment weer zo’n 200 000 Bizons in leven.

Oostvaardersplassen, het overschot aan Edelherten moet worden afgeschoten. Sommige soorten zoals Trekduif, die geschoten werd vanwege zijn veren die gedragen werden op hoeden van dames, werden zelfs volledig uitgeroeid in Amerika. Deze trekvogel kwam met groepen van totaal 5 miljarden vogels overvliegen en deden de zon verduisteren. De vogel trok vaak op onregelmatige tijden in grote vluchten over het continent. In 1866 duurde het in Ontario 14 uur voordat een vlucht trekduiven gepasseerd was. Er moeten toen meer dan een miljard Trekduiven overgevlogen zijn. De aantallen werden na 1870 kleiner en rond de eeuwwisseling was de duif uitgestorven.
Californische grizzly

Ook de Californische grizzly was in die tijd vogelvrij verklaard en de laatste Californische grizzly werd gedood in Tulane County in augustus 1922. Voor de miljoenen bizons, die vrij over de prairies trokken, geldt ongeveer hetzelfde verhaal. Echter is deze soort gelukkig door de beschermde status in het Yellowstone nog net gered van totale uitroeing. De dieren werden in die tijd massaal afgeslacht voor hun vacht en vlees, maar ook voor de sport en om de indianen uit te roeien. De prairie Indianen hadden duizenden jaren geleefd met en van deze dieren, zonder dat het aantal Bizons er onder leed. De Indianen namen nooit meer dan nodig en hadden een groot respect voor de natuur. Ze gebruikten elk stukje van huid tot bot om te overleven en de prairie Indianen hadden na de afslachting van deze Bizons zo goed als geen voedsel meer en namen ook sterk in aantal af. De Indianen en de Bizons hebben het uiteindelijk toch overleefd. De Bizon die bijna geheel uitgestorven was, heeft dankzij de natuurbescherming een aantal bereikt van zo’n 200.000 bizons, die in het wild alleen nog maar in de Nationale parken Yellowstone (VS) en Wood Buffalo (Canada) leven. De diersoorten kunnen hier vrij rondlopen, omdat de parken geen belemmeringen als hekken hebben.

De wolf in Europa

Van oudsher kwam de wolf ook in heel Europa voor, maar werd ook hier rond de negentiende eeuw bijna volledig uitgeroeid. Boeren en jagers mochten op wolven schieten om hun schapen of wildstand te beschermen en kregen ook hier een flinke premie voor elk roofdier in die tijd.

Het nut van roofdieren zoals de wolf

Het kost wolven enorm veel moeite om de meeste prooidieren te pakken te krijgen. Ze krijgen zo meestal alleen de verzwakte dieren te pakken of de jonge dieren, waardoor de populatie niet te groot wordt. Bij het verdwijnen van de wolf nam de wildstand sterk toe en konijnen en herten werd al gauw schadelijk wild, omdat ze ook op de landerijen van boeren hun voedsel zoeken. Vervolgens werd de wildstand kunstmatig in stand gehouden door de jagers, tot vandaag de dag. Hierdoor schuilt het gevaar dat niet alleen de gezondste en sterkste dieren overleven en de soort degenereert.

Terugkeer van de wolf in Yellowstone National Park

Omdat de afgelopen eeuw veel diersoorten met uitsterven werden bedreigd en ook het belang van roofdieren werd ingezien, werden veel diersoorten wereldwijd beschermd in natuurreservaten of Nationale Parken tot aan de dag van vandaag. In 1995 werd ook een kleine groep wolven losgelaten in het Yellowstone NP, met het idee de natuur weer te laten herstellen. Dat herstellen van de natuur is ook zeker gelukt, omdat de wolf opnieuw het te veel aan grazers sterk terug bracht.

Het ecosysteem

Met de terugkomst van de wolf veranderde namelijk ook na korte tijd het complete ecosysteem. Niet alleen de wildstand veranderde ten goede, maar ook de vegetatie en kleinere diersoorten en insecten namen weer in aantal toe. Voordat de wolven kwamen, zorgde de grote grazers, zoals de herten dat alles werd kaalgevreten en kleine boompjes geen kans maakten om op te groeien. De grazers namen af met de introductie van de wolf en de vegetatie toe. Zo konden jonge bomen weer opgroeiden en de kaalgevreten vlaktes zich weer herstellen en hierdoor konden wilden kruiden, planten en bloemsoorten terug groeien. Ook was er zo meer voedsel voor insecten en kleinere diersoorten als vogels en knaagdieren. Met de toename van de kleinere diersoorten en insecten, nam de populatie roofvogels, kleine roofdieren en hagedissen toe. Doordat de jonge populieren en wilgen nu meer kans hadden om op te groeien, nam de aanwezigheid van deze boomsoorten bij de rivieren en beekjes toe. Hierdoor konden meer bevers voedsel vinden (schors en blad van deze bomen) en in aantal toenemen. Door de dammen die ze bouwden nam het waterniveau voor de dam toe en konden er meer vissen leven en op hun beurt weer meer viseters.

Door de wolf kwam de natuur weer tot leven en het aantal diersoorten en plantensoorten nam enorm toe. De wolven jagen ook op de coyotes, daardoor kregen konijnen en muizen meer kans en dat zorgt weer voor meer vossen, haviken en dassen. Zelfs de zwarte beer had profijt van het herstel van het natuurlijk evenwicht en had als alleseter meer voedsel. Duidelijk was dat door de terugkomst van de wolf het complete ecosysteem en natuurlijk evenwicht ten goede was hersteld.

Nieuwe natuur op eigen bodem

De Oostvaardersplassen zijn ontstaan bij drooglegging van de Flevopolder in 1968. Omdat dit gedeelte van de Flevopolder ondergeschikt bleek te zijn voor industrie of infrastructuur, bleef het braak liggen.

De natuur stond niet stil en rietvelden ontstonden in dit moerasgebied en ook op de wat drogere gedeelten groeiden veel grassen, kruiden en wilde bloemen. De natuurbeschermers en biologen waren verast door de snelle toename van de vegetatie en het aantal vogelsoorten dat dit gebied bezochten en zagen het belang in van beschreming van het gebied.

Benoemd tot natuurgebied

Na enkele jaren nam de natuurwaarde sterk toe, maar werd tevens bedreigd. Het unieke gebied dreigde te verdrogen door de drooglegging voor landbouwontginningen aan de rand van het natuurgebied. Actiegroepen en enkele biologen protesteerden tegen deze ontwikkeling. Hierdoor werd het gebied in 1974 tijdelijk benoemd tot natuurgebied en in 1975 werd er een kade aangelegd om het moerasgebied van zo’n 3600 hectare te beschermen tegen uitdroging,

Vogelrijkdom

Staatsbosbeheer nam de taak van natuurbeschermers dankbaar op zich en de waterstanden werden kunstmatig op peil gehouden. Vogelsoorten als de reiger, roerdomp, ooievaar, eenden, zwanen, steltlopers, lepelaars, rietzangers etc. hadden hier algauw voedsel genoeg en kwamen met grote aantallen foerageren en nestelen. In 2006 keerde zelfs de zeearend terug als broedvogel en veel vogelspotters en natuurbeschermers waren hierdoor ook laaiend enthousiast.

Introductie grote grazers

Om te voorkomen dat het gebied overwoekerd zou raken met grassen en uiteindelijk bomen, werden in 1982 de grote grazers geïntroduceerd. In de droge randzone werden 32 heckrunderen losgelaten en een jaar later nog eens 20 konikpaarden. Daarbij werden er edelherten uitgezet, met als voordeel dat ze de vegetatie niet alleen kort grazen, maar ook de kleine boompjes geen kans geven om te hoog te groeien. Doordat er geen natuurlijke roofdieren in het gebied aanwezig zijn, nam de populatie van grazers al snel toe. In oktober 2017 leefden er ongeveer 5200 grote grazers, maar in de daaropvolgende winter was deze geslonken tot 2200 stuks, omdat er een groot voedsel tekort was doordat er teveel dieren waren en te weinig voedsel. Op 1 maart 2018 besloot Staatsbosbeheer de dieren bij te voederen, onder druk van een groep actievoerders.  Ook probeerden demonstranten begin april de dieren zelf bij te voeren, vijf mensen werden hierbij gearresteerd. Bijvoeren zou een tijdelijke oplossing zijn, omdat de winter erop de populatie nog verder toe zou zijn genomen en er nog meer grazers in de winter hongerig aan het hek zouden staan!

September 2018, De Gedeputeerde Staten van Flevoland hebben Staatsbosbeheer de opdracht gegeven om zeker duizend edelherten in de Oostvaardersplassen af te schieten. Het vangen en verplaatsen van het Edelhert geeft heel veel stress en afschieten is daarom de enige oplossing. Er mogen nog geen 500 stuks blijven leven!

Het paard is wel verplaatsbaar en kan zonder te veel stress worden overgeplaatst naar andere natuurgebieden in Europa. Het gaat hier om een klein aantal konikpaarden. Het aantal Heckrunderen hoeft nu niet te worden teruggebracht in aantal.

Bijvoeren heeft over de langere termijn geen zin binnen de hekken zonder afschot. De populatie zou in deze onnatuurlijke omstandigheden binnen de hekken in aantal toenemen, zodat ook uiteindelijk in de zomer een tekort aan voedsel zal ontstaan en ziektes kunnen uitbreken. De dieren kunnen immers niet verder trekken door de hekken of afrastering naar vruchtbare gebieden zoals de Gnoes in Afrika. Om die reden is het ook niet natuurlijk om wolven te introduceren, aangezien de prooidieren geen ruimte genoeg hebben om te vluchten en het zou daarom een onnatuurlijke hoeveelheid stress opleveren.

Het is pure dierenmishandeling

Door de onnatuurlijke situatie moet er een keuze gemaakt worden tussen uithongeren of afschieten van de Edelherten. Misschien hadden ze deze herten op de 1e plaats nooit moeten introduceren in dit afgesloten gebied. Aan de andere kant, ze hebben wel een vrij leven gehad en worden in luttele seconden gedood door een kogel. Dieren als varkens en koeien hebben vaak een minder vrij leven gehad en worden uiteindelijk stressvol naar het slachthuis gebracht in overvolle vrachtauto’s. Ook hier is niks natuurlijks aan.

Kortom, STOP met vlees eten dat afkomstig is van de bio-industrie. Hiermee bespaar je een hoop dierenleed en laat je een stil protest horen tegen de vleesindustrie. Ook is het verstandig zo min mogelijk of geen vlees te eten, om dierenleed van het vee helemaal te stoppen. Mensen hoeven zeker geen vlees te eten om gezond te blijven, want dat is het niet en voldoende groente en fruit is juist wel gezond! Het team van Groen Nieuws heeft respect voor iedereen die opkomt voor de natuur en ook voor elk dier!

Tip de redactie

Wij zijn altijd op zoek naar het laatste nieuws.

Meer over

Net binnen

Gerelateerde artikelen