Na jaren van overleg heeft het kabinet de langverwachte wet over de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen naar de Tweede Kamer gestuurd. De voorgestelde premie blijft maximaal 171 euro per maand. De regeling moet voorkomen dat zelfstandigen zonder vangnet komen te zitten bij langdurige ziekte.
Basisvoorziening
Minister van Werk en Participatie Aartsen benadrukt dat het om een basisregeling gaat. Zelfstandigen die arbeidsongeschikt raken, ontvangen na twee jaar een uitkering ter hoogte van het minimumloon. In de eerste twee jaar kunnen zij hun eigen spaargeld of voorzieningen gebruiken. De verzekering is bedoeld voor zzp’ers die zich door hoge premies of medische geschiedenis niet particulier kunnen verzekeren.
Beperkte dekking
Volgens Aartsen is de beperkte dekking nodig om de premie betaalbaar te houden. Het blijft aan ondernemers zelf om zich aanvullend te verzekeren als zij meer zekerheid wensen. Bepaalde groepen, zoals zelfstandigen met een bestaande verzekering, ondernemers met een loondienstverband en directeur-grootaandeelhouders, hoeven niet verplicht mee te doen.
Lange aanlooptijd
De politieke discussie over een verplichte verzekering loopt al jaren. Nederland kent in verhouding veel zzp’ers, van wie velen onverzekerd zijn. Wie nu langdurig ziek wordt, valt vaak terug op de bijstand. Dat vinden veel partijen maatschappelijk ongewenst, ook al erkennen ze het belang van ondernemerschap. Met deze wet wil het kabinet zowel zekerheid als zelfstandigheid combineren.
Kritische reacties
De Raad van State heeft stevige kritiek op het plan. Volgens het adviesorgaan komt de uitvoering vooral bij het al zwaarbelaste UWV en de Belastingdienst terecht. Ook het Centraal Planbureau noemt de bescherming beperkt. Belangenorganisatie ZZP Nederland betwijfelt bovendien of de invoering in 2030 haalbaar is.
Of het wetsvoorstel daadwerkelijk wordt aangenomen, hangt nu af van de behandeling in de Tweede en later de Eerste Kamer. De verwachting is dat de discussie over betaalbaarheid en uitvoerbaarheid daar opnieuw fel zal oplaaien.