De stikstofplannen van het kabinet gaan zorgen voor een enorme verbouwing van het Nederlandse platteland. De voorgestelde maatregelen moeten de natuur herstellen, maar de impact op de agrarische sector is groot. Volgens berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) krimpt de veestapel in sommige sectoren met dertig tot veertig procent ten opzieke van 2019.
Landbouwminister Jaimi van Essen presenteert binnenkort een spoedwet om de plannen vast te leggen. Het kabinet trekt twintig miljard euro uit voor de plannen, die ruim 180.000 hectare landbouwgrond treffen.
Zones rond natuurgebieden
Vooral rondom ruim honderd kwetsbare Natura 2000 gebieden verandert er veel voor ondernemers. Er komen zones waar boeren veel minder dieren per hectare mogen houden. Een ander alternatief is dat zij de uitstoot via innovaties drastisch verlagen. Dit raakt met name de intensieve bedrijven in het zuiden van het land.
Onrust over de koeiennorm
De plannen zorgen voor veel onrust op het platteland. Veehouders moeten met overheidssteun investeren in emissiearme stalsystemen. Voor melkveehouders komt daar een maximale norm van 2,6 koeien per hectare bij. Belangenorganisatie LTO uitte al felle kritiek op deze maatregel. Veel ondernemers zullen waarschijnlijk stoppen omdat er te weinig grond beschikbaar is om uit te breiden.
Dreiging van verplichte krimp
Bovendien waarschuwt het PBL dat de huidige plannen nog niet genoeg zijn om de doelen voor 2035 te halen. Er dreigt daardoor nog altijd een verplichte, generieke korting op productierechten voor de veestapel. Dit vooruitzicht remt boeren om nu al te investeren in verduurzaming. Zelfs biologische boeren moeten extra maatregelen nemen om aan de nieuwe normen te voldoen.
Land blijft op het slot
De miljardenoperatie levert wel winst op voor de natuur. De stikstofneerslag daalt, wat de rechter kan overtuigen om de vergunningverlening voor bouwprojecten weer op te starten. Toch waarschuwt het PBL voor te hoge verwachtingen. Op meer dan de helft van de stikstofgevoelige gronden blijft de kritische waarde te hoog. Nederland gaat dus niet direct van het stikstofslot af.
Politieke strijd in Den Haag
De politieke strijd in Den Haag barst nu los. De minderheidscoalitie heeft steun van de oppositie nodig om de wet door het parlement te krijgen. Waar sommige partijen eisen dat er niets wordt afgezwakt, dringen andere partijen juist aan op grote aanpassingen om de boeren te ontzien.
