Wie deze dagen over de velden of naar de daken kijkt, ziet er soms wel tientallen bij elkaar. Hele groepen ooievaars verzamelen zich momenteel in de Nederlandse dorpen en steden. Dat is geen toeval. Augustus is de maand waarin de grote trek naar het zuiden begint. De vogels verlaten ons land om te gaan overwinteren in Spanje of West-Afrika.
Het is nu extra druk in de lucht omdat de jonge generatie massaal uitvliegt. De eieren kwamen in de lente uit en de jonge vogels hebben de hele zomer op het nest geoefend. Nu ze groot genoeg zijn, gaan ze direct op reis.
Enorme groei van het aantal broedparen
Het contrast met vroeger is reusachtig. In de jaren zestig was de ooievaar in Nederland bijna helemaal verdwenen. Landbouwgif zoals DDT zorgde ervoor dat de vogels stierven en eieren braken. Sinds dat gif is verboden, is de natuur flink hersteld. Vorig jaar telde Nederland weer zo’n 1750 tot 2000 broedparen. Begin jaren tachtig waren dat er landwijd nog maar zestien.
Dankzij intensieve bescherming en fokprogramma’s is de vogel helemaal zelfstandig teruggekomen. Hulpmiddelen zoals gevlochten kunstnesten op een paal zijn tegenwoordig zelfs helemaal niet meer nodig.
Wat eet een ooievaar onderweg
De ooievaar overleeft zo goed omdat het een makkelijke eter is. De vogel past zich razendsnel aan als de omgeving verandert. Is er op de route ergens minder voedsel, dan stapt het dier moeiteloos over op iets anders.
Alles wat voor zijn snavel komt, gaat erin. Dat varieert van grote insecten en regenwormen tot kikkers en muizen. Sommige mensen dachten dat de ooievaar te dominant zou worden voor andere diersoorten, maar biologen maken zich daar geen zorgen over. Het hoort simpelweg bij de natuur.
Jonge vogels vliegen als eerste
De reis naar de warmte gaat via België en Frankrijk. Het meest opmerkelijke is dat de jonge ooievaars als eerste vertrekken. Ze gaan op pad zonder hun ouders en moeten de weg naar Afrika helemaal alleen uitzoeken.
Omdat ze nog geen ervaring hebben, vliegen de jongen vaak met een flinke omweg. Hun ouders vertrekken later en vliegen in een veel strakkere, rechtere lijn naar het zuiden. De volwassen vogels keren in februari alweer terug naar hun nest in Nederland. De jongen blijven vaak een paar jaar in het warme zuiden om te puberen.
