Een afgedankte rakettrap van het Amerikaanse ruimtevaartbedrijf SpaceX is op de maan ingeslagen. De klap leverde geen direct gevaar op voor de aarde, maar zet wel opnieuw de discussie over ruimtepuin op scherp. Volgens ruimtecriminoloog Yarin Eski laat de botsing zien hoe lastig het is om commerciële bedrijven aan te spreken op schade in de ruimte. Er is wel wetgeving, maar er is volgens hem geen space police die echt handhandhavend kan optreden bij dit soort incidenten.
Grote inslag buiten het zicht
De stuurloze rakettrap hoort bij een Falcon 9 raket die begin vorig jaar werd gelanceerd vanuit Florida. Het gevaarte van veertien meter lang en vierduizend kilo zwaar vloog met een snelheid van duizenden kilometers per uur op de maan af. De klap vond plaats in de buurt van de Einstein krater aan de westelijke rand. Omdat dit aan de achterkant van de maan is, kon niemand de inslag live volgen vanaf de aarde.
De Amerikaanse ruimteorganisatie NASA verwacht dat er door de harde botsing een krater is ontstaan van achttien meter breed en ruim drie meter diep. Een Zuid Koreaanse satelliet en een Amerikaanse ruimtesonde gaan binnenkort foto’s maken om de exacte situatie te bekijken.
Baan van de raket veranderd
Normaal gesproken verbranden dit soort oude onderdelen netjes in de dampkring of ze vallen diep in de oceaan. Deze specifieke trap bleef na de lancering zonder brandstof achter in een langgerekte baan. Door de zwaartekracht van de maan en veranderende zonneactiviteit werd het object uiteindelijk definitief aangetrokken. SpaceX liet in een reactie weten dat de crash op het maanoppervlak onbedoeld was.
Inslagen op de maan zijn op zichzelf niet vreemd. Volgens schattingen van de wetenschappers slaat er bijna wekelijks een grote meteoriet in. De maan heeft namelijk geen beschermende atmosfeer zoals de aarde, waardoor niks wordt afgeremd. Gecrashte objecten die door mensen zijn gemaakt komen echter een stuk minder vaak voor. Sinds de jaren zestig liggen er vermoedelijk zo’n drieduizend menselijke voorwerpen op de maan.
Geen strafrecht in het heelal
Het groeiende afvalprobleem buiten de aarde is een groot risico voor toekomstige missies. Volgens Eski is het heel lastig om grote ruimtevaartbedrijven verantwoordelijk te houden voor ruimtemilieudelicten. Het bekende Ruimteverdrag uit de vorige eeuw is verouderd en spreekt niet over strafrecht voor dit soort vervuiling. Ondertussen worden overheden juist steeds afhankelijker van de techniek van bedrijven zoals SpaceX voor hun eigen maanprogramma’s.
Crasht op de maan
De situatie wordt versterkt door een nieuwe politieke wedloop. Zowel de Verenigde Staten als China willen zo snel mogelijk een eigen basis op de maan bouwen. De kritiek op topman Elon Musk groeit omdat hij mislukte tests vaak als spektakel presenteert, terwijl het milieu met de brokstukken blijft zitten. Onderzoekers waarschuwen dat de ruimte rond de aarde zo vol raakt dat het over een aantal jaren onmogelijk wordt om nog veilig verre ruimtereizen te maken.
